Szybkie wyszukiwanie

Informacje na temat podejść do szczepień

Dlaczego w temacie szczepień ludzie mówią o indywidualizmie epistemicznym?

Ludzie mają ekspercką wiedzę oswoim ciele i swoich dzieciach (np. „mama wie najlepiej”, „słucham intuicji”, „tak mówi mój instynkt”)

Relatywizm epistemologiczny (czyli subiektywność sposobu określania wiedzy) to pogląd filozoficzny, wedle którego prawdziwość faktów naukowych opiera się na konwencjach społecznych. Koncepcja ta zakłada, iż fakty to wartości subiektywne, zależące od kontekstu historycznego, norm społeczno-kulturowych oraz standardów indywidualnych. Osoby wyznające taki pogląd twierdzą, iż wiedza obiektywna nie istnieje. Postawę niechęci do przyjęcia szczepienia można powiązać z kilkoma formami relatywizmu epistemologicznego.

Dla niektórych osób relatywizm oznacza, iż w generowaniu wiedzy subiektywne doświadczenia mają taką samą albo i większą wartość co dowody naukowe. Ekstremalne przypadki relatywizmu można powiązać na przykład z:

  • nawiązaniami do „matczynej intuicji”,
  • sugestiami, by przeprowadzić „samodzielny research”.

W tym motywie pojawia się stwierdzenie, jakoby każda osoba była ekspertem lub ekspertką w swoim temacie, a naszą osobistą wiedzę powinno się traktować poważniej niż osób znających się na medycynie czy nauce.

Często przywołuje się ideę matczynej pozycji czy wyrażenia „matka wie najlepiej”. Namawia się też ludzi, żeby ufali swojej intuicji, a nie lekarzom czy lekarkom.

W motywie tym podkreśla się rzekomą przewagę własnego researchu nad badaniami eksperckimi. Ma być on lepszy albo zawierać informacje, których specjaliści nie znają.

Czy istnieje w tym ziarno prawdy?

Personel medyczny oraz naukowcy i naukowczynie muszą brać pod uwagę preferencje i doświadczenia danej osoby – gdyby nie świadectwa pacjenckie często nie dowiedzielibyśmy się o skutkach ubocznych, które występują rzadko lub tylko w przypadku grup mniejszościowych. W dzisiejszych czasach świat medycy jest otwarty na aktywne uczestnictwo w podejmowaniu decyzji pacjentów i jej rodzin. Taka praktyka pomaga osiągać świadomą zgodę leczonej osoby oraz ich lepsze zaangażowanie w leczenie.

Co powiedzieć komuś, kto wyznaje takie poglądy?

Do najbardziej produktywnego dialogu między pacjentami i pacjentkami a personelem ochrony zdrowia dochodzi, jeśli opiera się on na empatii. Podczas tego typu rozmowy powinno się uznać słuszność przyczyny postawy pacjenta i wykazać się zrozumieniem – właśnie dlatego należy dokładnie zgłębić źródło postawy wyrażanej przez kogoś opinii. Uznając niewidocznych na pierwszy rzut oka powodów czyjegoś nastawienia wcale nie musi znaczyć, że zgadzamy się z tą opinią. Możemy natomiast przyznać, iż:

Personel medyczny oraz naukowcy i naukowczynie muszą brać pod uwagę preferencje i doświadczenia danej osoby – gdyby nie świadectwa pacjenckie często nie dowiedzielibyśmy się o skutkach ubocznych, które występują rzadko lub tylko w przypadku grup mniejszościowych. W dzisiejszych czasach świat medycy jest otwarty na aktywne uczestnictwo w podejmowaniu decyzji pacjentów i jej rodzin. Taka praktyka pomaga osiągać świadomą zgodę leczonej osoby oraz ich lepsze zaangażowanie w leczenie.



(Częściowe) uznanie argumentacji rozmówcy czy rozmówczyni może pomóc nam przygotować grunt pod sprostowanie błędnego myślenia pacjenta w danej kwestii.

Eksperci i ekspertki podejmują decyzję na dany temat w oparciu o krytyczną analizę dostępnych dowodów. Aby wyposażyć się w rzetelną wiedzę, my też musimy krytycznie analizować napotykane informacje, unikać źródeł, które specjalnie chcą nas zmylić, oraz mieć świadomość własnych uprzedzeń i luk w wiedzy.

Medycyna to niezwykle skomplikowana dziedzina – nawet profesjonalni naukowcy i badaczki muszą pracować w dużych grupach umożliwiających dzielenie się wiedzą i umiejętnościami. Informacje, które stanowią owoc takiej wspólnej analizy, to więc jedne z najbardziej rzetelnych źródeł, na których możemy opierać własny research. Rozsądnie więc będzie podczas podejmowania decyzji na temat przyjęcia szczepienia kłaść większy nacisk na tego rodzaju dowody.

pl_PLPolish